یک رابطه منفی
1. فقر رابطه معکوس داره با بهداشت و تغذیه سالم. به طور متوسط، جوامع فقیرتر بهداشت پایین تر و تغذیه ناقصتری دارن.
2. فقر رابطه معکوس داره با سواد. جوامع فقیرتر بیسوادتر هستن.
3. بهداشت و تغذیه سالم رابطه مستقیم داره با سلامت جسم و روح.
4. بیماری رابطه مستقیم داره با استیصال. مثلا کسی که یک بیماری لاعلاج داره مستاصله. احتیاج داره به کمک. حالا این بیماری لاعلاج که میگم لزوما سرطان و نابینایی و .. نیست. یک شکستگی ساده پا در یک خانواده زاغه نشین ممکنه منجر بشه به یک معلولیت دائم العمر.
5. استیصال رابطه مستقیم داره با نیاز به یک نیروی بزرگتر که ناجی آدم باشه.
6. حس نیاز به یک نیروی بزرگتر رابطه مستقیم داره با خداباوری.
گزاره های بالا هرکدوم به تنهایی بار منفی ای درشون نیست ولی در کنار هم به نتایجی میرسن که دلپسند خیلی ها نیست. با این وجود این گزاره ها قابل انکار هم نیست. مثلا اینکه فقرا خداباورترن یا اینکه بیسوادترها خداباورترن.
دقت کنین که این جملات صرفا دارن یک کرولیشن (correlation) را نشون میدن. نه یک رابطه علت و معلولی را. مثلا از گزاره "بیسوادترها خداباورترن" نباید نتیجه گرفت که بیسوادی "علت" خداباوریه. علت مشترک بیسوادی و خداباوری که این کرولیشن را شکل داده "فقر" بوده. که این فقر خودش ممکنه دلیلش موقعیت جغرافیایی یا مثلا یک جنگ و یا شرایط زیست محیطی باشه.
نتیجه گیری 1: اگرچه گزاره "بیسوادترها خداباورترن" صحت داره ولی ازش نتیجه مهمی نمیشه گرفت.
نتیجه گیری 2: یکی از دلایل دین گریزی در میان تحصیل کرده های جهان سوم، برائت جستن از این رابطه منفیه. از دید این گروه بی خدایی نشانه سواد و عامل ترقیه چون "بیسوادترها خداباورترن".
نتیجه گیری 3: سوئ استفاده مبلغین مذهبی از استیصال و نیاز مردم برای تقویت ایمان مردم، آتش بیار این "رابطه منفی" و در واقع خود یکی از عوامل دین گریزیه.